Νέες ταινίες: Η Ζιλιέτ Μπινός στο συγκλονιστικό οικογενειακό δράμα “Βασίλισσα στη Θάλασσα”

Με 10.000 εισιτήρια έπιασε ξανά κορυφή στο box office το “Ημερολόγιο της Βέριτι” φτάνοντας τα 65.000 συνολικά ως τώρα – η πιο αξιόπιστη (εμπορικά μιλώντας) mainstream επιλογή αυτή τη στιγμή, μαζί με την “Καρδιά του Κτήνους” που έχει φτάσει αργά και σταθερά τα 81.000 εισιτήρια.

Μεγάλες όμως επιτυχίες αυτή τη στιγμή είναι – στην ανάλογη τάξη μεγέθους τους φυσικά – δύο φεστιβαλικές, απαιτητικές ταινίες. Το ντοκιμαντέρ “ΝΑΖΑ” έχει φτάσει τα 17.000 εισιτήρια, μια εξαιρετική επίδοση για το πολυσυζητημένο φιλμ των Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Ζορ πάνω στις μεθόδους του ισραηλινού στρατού στη γενοκτονία στη Γάζα.

Πολύ καλό νέο τα 3.000 εισιτήρια που έκανε το “Έτσι Ξαφνικά” του Ριγιουσούκε Χαμαγκούτσι. Μια γαλλο-γιαπωνέζικη ταινία 3μιση ωρών που διαδραματίζεται σε ένα κέντρο φροντίδας ηλικιωμένων και αφορά εν μέρει μια γυναίκα με καρκίνο σε τερματικό στάδιο, είναι προφανές πως δε θα γίνει ποτέ μπλοκμπάστερ. Ίσως όμως και να είναι η (γεμάτη ζωή) ταινία της χρονιάς, και ένα φιλμ που μπορεί να παίζει για αρκετό διάστημα σε περιορισμένες προβολές.

Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

Κριτική

Απαιτητική, σκληρή ταινία η οποία μοιάζει να δημιουργήθηκε μέσα από μια αγνή ανθρωπιστική απορία του δημιουργού της, Λανς Χάμερ, που επιστρέφει 18 χρόνια(!) μετά το ντεμπούτο του. Ο Χάμερ παρουσιάζει μια δραματική σύνθεση που δεν χωρά καμία εύκολη απάντηση.

Ο πατέρας (ο συγκλονιστικός Τομ Κόρτνεϊ του “45 Χρόνια”) είναι πεπεισμένος πως μετά από δεκαετίες γάμου και βαθιάς αγάπης για τη σύζυγό του (Άνα Κάλντερ-Μάρσαλ, ανατριχιαστικά ανέκφραστη αλλά με μια έντονη σωματικότητα), μπορεί να καταλάβει τις επιθυμίες της ακόμα κι όταν εκείνη είναι ανήμπορη να τις εκφράσει – ή να πάρει οποιοδήποτε είδος συνειδητής απόφασης. Υπάρχει αλήθεια σε αυτή την πίστη του; Ή μήπως αυτή πηγάζει από την απόγνωσή του μπροστά στο φάσμα της μοναξιάς;

Η κόρη (Μπινός, σε μια μεστή, μετρημένη, γενναιόδωρη ερμηνεία) ενεργεί βάσει λογικής και βάσει αυτού που βλέπει. Κι ένα ολόκληρο σύστημα (αστυνομία, κοινωνικοί λειτουργοί, γιατροί) ακολουθούν το εγχειρίδιό τους, με ανθρωπιστική έγνοια και καλές προθέσεις αλλά χωρίς εν τέλει χώρο για άλλη ανάγνωση της κατάστασης.

Ο Χάμερ είναι αγνά περίεργος να ακολουθήσει το ηθικό δίλημμα που θέτει, χωρίς να έχει διάθεσή να το παίξει έξυπνος στον θεατή. Το δημιουργικό κίνητρο εδώ δεν είναι πρόκληση μέσω σχηματικότητας (βλέπε “Φιορδ”) αλλά μια αξιοπερίεργη διάθεση εξερεύνησης ενός ανθρωπιστικού και ηθικού αδιεξόδου. Σκηνοθετεί το σπουδαίο καστ του με υπομονετικότητα και με την απόσταση του μελετητή (όχι της κυνικής αποστασιοποίησης), σαν σώματα που μοιάζουν συχνά ακίνητα και σε απόσταση μέσα σε μουντούς χώρους, άδειους από ζωηράδα και κίνηση.

Τα σώματα αυτά συχνά έρχονται σε επαφή, και βλέμματα συχνά κλειδώνουν μεταξύ τους, σα σε στιγμές εκλάμψεων συναίσθησης. Η κάμερα του Χάμερ εντοπίζει και καταγράφει, οι έξοχοι ηθοποιοί ερμηνεύουν χωρίς κορώνες και προφανείς, μονοδιάστατες αποτυπώσεις (οι Κόρτνεϊ και Κάλντερ-Μάρσαλ τιμήθηκαν για τους ερμηνείες τους στο φεστιβάλ Βερολίνου), αφήνοντας στον θεατή την ερμηνεία – τι σημαίνουν τα σώματα που έρχονται κοντά, τα βλέμματα που συναντιούνται, τι σημαίνουν οι απορίες, οι αποστάσεις; Και ποιος έχει τελικά τον έλεγχο;

Μιλώντας για έλεγχο: Ο Χάμερ τον διατηρεί σχεδόν απόλυτα και θαυμαστά, με μόνη τρανταχτή εξαίρεση ένα αχρείαστο b-plot με την κόρη της Μπινός που εξερευνά κι εκείνη τη σωματικότητα του πάθους και την συναίνεση. Είναι εμφανές πως ο Λανς Χάμερ προόριζε αυτό το κομμάτι της ταινίας ως αντίστιξη του κεντρικού δραματουργικού σκελετού, αλλά κάπως σα να μην πηγαίνει κάπου τελικά, και απλώς να μας αποσπά από όλα όσα λειτουργούν στην εντέλεια.

Η ταινία έχει γενικότερα μια φύσει δύσκολη αποστολή χάρη στον ασυμβίβαστο τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει το θέμα της, αλλά και στη σύγκριση που αναμφίβολα θα γίνει με το “Amour” του Μίκαελ Χάνεκε ή τον “Πατέρα” του Φλόριαν Ζέλερ. Συγκρίσεις που μάλλον χάνει, αν και η ακριβέστερη τελικά σύνδεση όλων θα ήταν με το πάρα πολύ δυνατό (και ασφυκτικό) “Vortex” του Γκασπάρ Νοέ με τον Ντάριο Αρτζέντο – μια ουσιωδώς στιλιζαρισμένη ταινία πάνω στην άνοια και στην απόσταση ανάμεσα στα σώματα ενός ζευγαριού που κυριολεκτικά καταλαμβάνουν ξεχωριστό κομμάτι του κάδρου το καθένα.

Η “Βασίλισσα” αυτή δεν έχει τόσο έντονες φορμαλιστικές φιλοδοξίες αλλά η ταπεινότητα και το μέτρο είναι που τελικά αναδεικνύουν την ουσία του ηθικού κι ανθρωπιστικού προβληματισμού της.

Κριτική

Με έμφαση εξίσου στις ιστορίες, τους χαρακτήρες αλλά και την αισθητική αποτύπωση της σκιαγράφησής τους, η ταινία της φωτογράφου Ειρήνης Βουρλούμη ξεχωρίζει άμεσα χάρη στο πώς ανοίγει το μάτι. Έντονα πορτρέτα μέσα γνώριμα αστικά φόντα, που επιτρέπουν συχνές αποχωρήσεις από την αυστηρή σύμβαση της ντοκιμαντεριστικής αφήγησης – όπως όταν ένας ταξιτζής μας τραγουδάει σα να είμαστε το κοινό του. Μάλλον, επειδή είμαστε!

Μέσα από τις ιστορίες τους σχηματίζεται μια απολαυστική εικόνα της σημερινής πρωτεύουσας, έστω κι αν στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αληθινή δραματουργική κινητικότητα σε όλα αυτά: Το ντοκιμαντέρ της Βουρλούμη λειτουργεί περισσότερο ως προφίλ παρά ως ιστορία. Αλλά παραμένει ένα εντυπωσιακό αισθητικά φιλμ με απολαυστικούς κεντρικούς ήρωες τους οποίους από ένα σημείο και μετά δε θες να εγκαταλείψεις.

Κριτική

Ο σκηνοθέτης του καλοφτιαγμένου, μοντέρνα παλιομοδίτικου γουέστερν “Old Henry”, προσεγγίζει εδώ άλλο ένα είδος με πλούσια κινηματογραφική ιστορία του οποίου τις συμβάσεις επιχειρεί να χρησιμοποιήσει υπέρ του οράματός του. Θεωρώντας πως όλοι μπορούμε με ευκολία να ακολουθήσουμε ένα μάλλον γνώριμο και όχι ιδιαίτερα ευρηματικό στόρι γκανγκστερικής εκδίκησης, με άντρες που ερωτεύονται τις λάθος γυναίκες, με βία και προδοσία και όλα αυτά, ο Ποντσιρόλι δημιουργεί την ταινία σα να ήταν, βασικά, βιντεοκλίπ.

Διάλογοι και λέξεις μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού, με το δραματουργικό κουβάλημα να το κάνει το ίδιο το σχήμα της ιστορίας και τα διαδοχικά needle drops. Σαν μια συρραφή από βιντεοκλίπ γεμάτα αργή κίνηση, τα οποία παραπέμπουν σε μια ιστορία που μάλλον την έχεις ξανακούσει (άρα μπορείς με ευκολία να ακολουθήσεις ακόμα και δίχως λόγια), το “Motor City” είναι ένα ενδιαφέρον και στιλιζαρισμένο αφηγηματικό πείραμα. Θα ευχόμασταν οι σταρς του να ήταν πιο ταιριαστοί στο όλο εγχείρημα (αδιάφορη η Σέιλιν Γούντλεϊ, ελάχιστα εκφραστικός ο Άλαν Ρίτσον του τηλεοπτικού “Reacher”), ενώ εν τέλει πρόκειται για ένα εγχείρημα που περισσότερο θαυμάζεις και παραδέχεσαι, παρά όντως διασκεδάζεις. Αλλά είναι σε κάθε περίπτωση κάτι όντως ξεχωριστό.

Κυκλοφορούν επίσης

Clayface: Υπερηρωική περιπέτεια τρόμου στο σύμπαν της DC, με πρωταγωνιστή έναν από τους κυριότερους εχθρούς του Μπάτμαν, τον Clayface. Ένας ανερχόμενος σταρ του Χόλιγουντ μετατρέπεται σε τέρας που αποζητά την εκδίκηση, όταν η επιστημονική φιλοδοξία του κλέβει την ταυτότητα και τελικά την ίδια την ανθρωπιά του.

The Influencer Project: Η ινφλουένσερ Chiara King ταξιδεύει στην Κοπεγχάγη για να δείξει την αφιλτράριστη πλευρά της ζωής της. Καθώς οι κάμερες καταγράφουν κάθε της κίνηση, ένας εμμονικός stalker αρχίζει να την παρακολουθεί. Σύντομα, τα όρια ανάμεσα στους θαυμαστές και την απειλή, την πραγματικότητα και τη μυθοπλασία αρχίζουν να θολώνουν. Ταινία τρόμου εμπνευσμένη από αληθινά γεγονότα.

Γάτες στο Μουσείο 2: Οι Θησαυροί της Αιγύπτου: Δύο χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Βίνσεντ, η Κλεοπάτρα και ο Μορίς έσωσαν τη Μόνα Λίζα. Στο μεταξύ, ο Βίνσεντ και η Κλεοπάτρα έχουν γίνει γονείς δύο μικρών και πολύ ζωηρών γατιών, ενώ ο Μορίς ανυπομονεί να βρει την επόμενη μεγάλη αποστολή και να αποδείξει ξανά την αξία του. Ψαχουλεύοντας ένα εγκαταλελειμμένο υπόγειο, ο Μορίς ανακαλύπτει έναν αρχαίο πάπυρο, με ένα χάρτη που οδηγεί στο Τζίνι της Αιγύπτου. Ο θρύλος λέει πως το Τζίνι εκπληρώνει μία μόνο ευχή κάθε χίλια χρόνια. Το πρόβλημα είναι ότι καθένας τους έχει στο μυαλό του κάτι διαφορετικό. Παιδική περιπέτεια κινουμένων σχεδίων.