Μία χώρα που δεν πιστεύει σε κανέναν

Στην τελευταία σφυγμομέτρηση της (για την Εφημερίδα των Συντακτών) υπάρχουν τρία νούμερα που, αν τα συνδυάσεις, δεν περιγράφουν, απλώς, την πολιτική συγκυρία. Δείχνουν μία αδιέξοδη κατάσταση.

• Σχεδόν οι 7 στους 10 δηλώνουν ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.
• Η ακρίβεια κυριαρχεί συντριπτικά ως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Και ακολουθεί το έλλειμμα διαφάνειας και δικαιοσύνης.
• Ενας στους τρεις δεν εμπιστεύεται κανέναν για πρωθυπουργό.

Με δυο λόγια, ζούμε σε μία χώρα που πιστεύει ότι δεν βαδίζει σωστά, δεν εμπιστεύεται αυτούς που τη διοικούν και, φυσικά, δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα. Αυτό δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμο. Συνήθως στην πολιτική τα πράγματα ακολουθούν μία προδιαγεγραμμένη πορεία: η δυσαρέσκεια για την υφιστάμενη κατάσταση, δημιουργεί ελπίδα και προσδοκία και, συνήθως, οδηγεί σε εναλλαγή στην εξουσία. Αυτό δεν υπάρχει τώρα. Εχουμε βαθιά δυσαρέσκεια, δεν υπάρχει προσδοκία και οι εναλλακτικές λύσεις δείχνουν αδύναμες, ανεπαρκείς, δεν πείθουν.

Την ίδια στιγμή, η αίσθηση περί «λάθους κατεύθυνσης» μπορεί να μην έχει σαφές πολιτικό περιεχόμενο, αλλά περιγράφει μία εμπειρία που προκύπτει από την καθημερινότητα. Και περιλαμβάνει τα πάντα: από τον τρόπο ζωής μέχρι το αίσθημα ασφάλειας ή την αγωνία για το μέλλον. «Η χώρα δεν πάει καλά». Δεν χρειάζεται να στο αναλύσει κάποιος. Είναι αυτό που αισθάνεται.

Και φτάνουμε στην ακρίβεια. Είναι ο παράγοντας που δημιουργεί τη μεγαλύτερη διέγερση στο θυμικό των πολιτών. Διότι όταν δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα, τότε τα μαύρα σύννεφα σκεπάζουν τα πάντα. Η οικονομική πίεση μεγιστοποιεί την οργή και ενισχύει το αίσθημα της αδικίας. Θυμώνεις με τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Φρίττεις με τις υποκλοπές καθώς αντιλαμβάνεσαι την κατάργηση της ισονομίας και τη χειραγώγηση της Δικαιοσύνης. Και αισθάνεσαι, όπως επισημαίνεται στην έρευνα, ότι το κράτος είναι ένα κλειστό κάστρο που λειτουργεί προς όφελος όσων βρίσκονται εντός των τειχών.

Δείτε τώρα τη μεγάλη εικόνα: Η κυβέρνηση προηγείται, αλλά σε ένα περιβάλλον όπου η πλειοψηφία πιστεύει ότι η χώρα πάει προς τη λάθος κατεύθυνση. Η αντιπολίτευση υπάρχει, αλλά δεν καταφέρνει να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια σε εμπιστοσύνη.

Και ανάμεσα στους δύο πυλώνες, κυβέρνηση και αντιπολίτευση, υπάρχει ένα εκλογικό σώμα που παραμένει δύσπιστο.

Είναι και κάτι ακόμα. Η απουσία οράματος. Από τη Μεταπολίτευση και μετά η χώρα είχε πάντα μπροστά της ένα στόχο, ένα σημείο στο οποίο ήθελε να φτάσει. Ο εκδημοκρατισμός, η Ευρώπη, η Αλλαγή, η ΟΝΕ και το ευρώ, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, η έξοδος από την κρίση. Τώρα τι υπάρχει; Οι πολίτες λένε ότι η χώρα έχει λάθος κατεύθυνση. Ισως το πρόβλημα να είναι μεγαλύτερο. Και η χώρα να μην έχει κατεύθυνση.