Πώς το παυσίπονο βρίσκει το σημείο που πονάμε

Πονάει το κεφάλι σου. Παίρνεις ένα παυσίπονο. Χτυπάς στο χέρι. Παίρνεις το ίδιο παυσίπονο, όπως και όταν έχεις έναν πονόδοντο.

Πώς όμως, το ίδιο χάπι “καταλαβαίνει” πού πρέπει να πάει, για να κάνει δουλειά;

Το Brain Maze εξήγησε τη διαδρομή των Μη Στεροειδών Αντιφλεγμονωδών Φαρμάκων (τα ΜΣΑΦ είναι η ιβουπροφαίνη, η ναπροξένη, η δικλοφενάκη κλπ), με έναν πολύ απλό και κατανοητό τρόπο.

Όσα ακολουθούν δεν αφορούν την παρακεταμόλη.

Για αρχή, κράτα πως το παυσίπονο δεν “ψάχνει” τον πόνο, αλλά ο πόνος δημιουργεί τις συνθήκες, για να δράσει το φάρμακο εκεί που χρειάζεται.

Τι συμβαίνει όταν πονάμε

Όταν έχουμε πονοκέφαλο, χτύπημα ή πονόδοντο, στο σημείο της φλεγμονής παράγονται ένζυμα που ονομάζονται COX-2 και παράγει ουσίες που λέγονται προσταγλανδίνες.

Αυτές κάνουν δυο πράγματα: αφενός κάνουν πιο ευαίσθητες τις νευρικές απολήξεις γύρω από τον τραυματισμό -με αποτέλεσμα ακόμα και ένα μικρό ερέθισμα να “στέλνεται” στον εγκέφαλο ως έντονος πόνος-, αφετέρου διευρύνουν τα κοντινά αιμοφόρα αγγεία, προκαλώντας ερυθρότητα, ζεστασιά και πρήξιμο.

Παίρνουμε λοιπόν, το παυσίπονο το οποίο προσκολλάται στα COX-2 και τα μπλοκάρει.

Έτσι, μειώνεται η παραγωγή προσταγλανδινών, με τις νευρικές απολήξεις γύρω από το τραυματισμένο σημείο να γίνονται λιγότερο ευαίσθητες και στέλνουν ασθενέστερα σήματα. Εν τω μεταξύ, μειώνονται το πρήξιμο και η θερμότητα. Το αποτέλεσμα είναι να πονάμε λιγότερο.

Η διαδρομή του παυσίπονου μέσα στον οργανισμό

Πίνουμε το παυσίπονο με λίγο νερό. Αυτό φτάνει στο στομάχι, όπου η επικάλυψή του αρχίζει να διασπάται και το φάρμακο αρχίζει να διαλύεται.

Το μεγαλύτερο μέρος περνάει στο λεπτό έντερο και από εκεί απορροφάται μέσα από το εντερικό τοίχωμα και μπαίνει στο αίμα.

Δεν πηγαίνει όμως, απευθείας στο υπόλοιπο σώμα, αλλά ρέει μέσω της πυλαίας φλέβας στο ήπαρ. Εκεί μέρος της δόσης διασπάται (μεταβολίζεται).

Το υπόλοιπο συνεχίζει στη γενική κυκλοφορία του αίματος και μέσα σε περίπου από 30 έως 90 λεπτά (όταν είναι υγρές κάψουλες ή άλατα φτάνει σε από 20 έως 40 λεπτά), το φάρμακο φτάνει στα υψηλότερα επίπεδα στο αίμα.

Από εκεί, μεταφέρεται παντού -στους μυς, το δέρμα, τα όργανα και τον εγκέφαλο.

Γιατί δρα περισσότερο στο σημείο που πονάει;

Επειδή εκεί είναι πολύ υψηλή η δραστηριότητα των COX-2 και τα φλεγμονώδη αγγεία είναι πιο «ανοιχτά», επιτρέποντςα στο φάρμακο να συγκεντρωθεί περισσότερο στην περιοχή του τραυματισμού.

Πώς φεύγει το παυσίπονο από τον οργανισμό

Με τις ώρες, το ήπαρ διασπά το φάρμακο σε ενώσεις, τις οποίες μπορεί να αποβάλει ο οργανισμός. Τα νεφρά τις φιλτράρουν και τις απομακρύνουν με τα ούρα.

Καθώς μειώνεται το επίπεδο του φαρμάκου στο αίμα, τα ένζυμα COX-2 αρχίζουν να “δουλεύουν” ξανά και ο πόνος μπορεί να επιστρέψει.

Και κάπως έτσι, επαναλαμβάνουμε κάθε λίγες ώρες τη δόση, έως ότου επουλωθεί η αιτία του πόνου.