Πιερρακάκης:”Η βία δεν είναι ποτέ ανεκτή” – Το μήνυμα για τη Γαλλία και οι προκλήσεις της Ευρώπης

«Η βία δεν είναι ποτέ ανεκτή. Τελεία». Με αυτή την κατηγορηματική διατύπωση τοποθετήθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, αναφερόμενος στις αναταραχές στη Γαλλία, στο πλαίσιο συζήτησης για το μέλλον της Ευρώπης, τις πολιτικές προκλήσεις και την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ισχύος.

Συνομιλώντας με τον διεθνώς αναγνωρισμένο συγγραφέα και πολιτικό σύμβουλο Τζουλιάνο ντα Έμπολι, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η αποτελεσματικότητα της πολιτικής και η ικανότητα των κυβερνήσεων να παράγουν απτά αποτελέσματα για τους πολίτες αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς.

Η συζήτηση με θέμα «Η Ευρώπη στην εποχή της ισχύος: Ποιος θα διαμορφώσει το μέλλον της;» πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκδήλωσης του ΕΛΙΑΜΕΠ, με συντονιστή τον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του οργανισμού και καθηγητή στο Sciences Po, Λουκά Τσούκαλη.

Πιερρακάκης για τη Γαλλία: Η πολιτική κρίνεται από τα αποτελέσματα

Αναφερόμενος στις διαδηλώσεις και τα φαινόμενα βίας στη Γαλλία, ο πρόεδρος του Eurogroup ξεκαθάρισε ότι η βία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η αντιμετώπιση της κοινωνικής δυσαρέσκειας απαιτεί κάτι περισσότερο από την καταδίκη των ακραίων συμπεριφορών.

Όπως σημείωσε, η οργή και η επίδραση των αλγορίθμων αποτελούν μέρος της εξίσωσης, ωστόσο καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ικανότητα της πολιτικής να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.

«Παράγεις αποτελέσματα στην υγεία; Παράγεις αποτελέσματα στην εκπαίδευση; Λειτουργούν τα δημόσια οικονομικά;», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η λειτουργία του κράτους επηρεάζει άμεσα το κατά πόσο οι πολίτες αισθάνονται ότι οι φόροι τους αξιοποιούνται αποτελεσματικά και ότι οι ίδιοι αποτελούν ενεργό μέρος μιας δημοκρατικής πολιτείας.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στην ελληνική εμπειρία, υπογραμμίζοντας τον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στην απλούστευση των συναλλαγών με το Δημόσιο και στη μείωση της γραφειοκρατίας. Όπως επισήμανε, η βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών και η αποτελεσματικότερη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς.

Αγορές ομολόγων: Η Ευρώπη σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πιερρακάκης στις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων, επισημαίνοντας ότι το οικονομικό περιβάλλον έχει γίνει πιο σύνθετο και απαιτητικό.

Όπως εξήγησε, η Ευρώπη είναι σήμερα περισσότερο θωρακισμένη σε σχέση με την περίοδο της ελληνικής κρίσης, καθώς διαθέτει ισχυρότερες τράπεζες, νέους θεσμούς και μηχανισμούς αντιμετώπισης κρίσεων, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), καθώς και ένα κοινό δημοσιονομικό πλαίσιο.

Ωστόσο, η αυξημένη ανθεκτικότητα δεν αναιρεί τις νέες προκλήσεις. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, το μέσο δεκαετές επιτόκιο στην Ευρώπη έχει διαμορφωθεί περίπου στο 4%, από επίπεδα της τάξης του 1,1% πριν από μία δεκαετία.

Την ίδια στιγμή, το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρώπη έχει διπλασιαστεί σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια, ενώ οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν περισσότερες και αυξημένες ανάγκες, από την άμυνα έως την κοινωνική προστασία, σε ένα περιβάλλον υψηλότερου ενεργειακού κόστους και αυξημένων πιέσεων στα δημόσια οικονομικά.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι οι νέες συνθήκες καθιστούν αναγκαία την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών και την υιοθέτηση πιο καινοτόμων προσεγγίσεων.

Αναφερόμενος, μάλιστα, στα δημοσιονομικά πλεονάσματα, σημείωσε ότι μόλις πέντε από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζουν σήμερα πλεόνασμα, κατονομάζοντας τη Δανία και τέσσερις χώρες που είχαν υπαχθεί σε προγράμματα του ΔΝΤ την προηγούμενη δεκαετία.

«Αυτό είναι ένα συλλογικό τραύμα που μετατράπηκε σε πολιτική», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας την εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων με τις σημερινές δημοσιονομικές επιλογές.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Οι αγορές κεφαλαίων αλλάζουν

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε και στις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, τόσο στις αγορές κεφαλαίων όσο και στην οικονομία και την κοινωνία.

Ο πρόεδρος του Eurogroup επισήμανε ότι η ταχύτητα εξέλιξης των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και των τεχνολογικών εφαρμογών δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, της οποίας οι συνέπειες δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητές.

Όπως εξήγησε, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στους κινδύνους που συνδέονται με την τεχνολογική πρόοδο, χωρίς να εξετάζει πάντοτε με συστηματικό τρόπο τα δυνητικά οφέλη της.

Παράλληλα, ανέδειξε μια λιγότερο προφανή διάσταση της τεχνολογικής μετάβασης: τον ανταγωνισμό μεταξύ κρατών και μεγάλων εταιρειών για την άντληση κεφαλαίων.

Όπως σημείωσε, η αυξημένη χρηματοδοτική δραστηριότητα μεγάλων τεχνολογικών ομίλων, όπως η Microsoft, η Amazon και η Google, αποτελεί έναν από τους παράγοντες που ασκούν ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις των ομολόγων. Οι εταιρείες αυτές, οι οποίες στο παρελθόν χρηματοδοτούσαν μεγάλο μέρος των επενδύσεών τους από τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμά τους, διεκδικούν πλέον μεγαλύτερο μερίδιο από τα διαθέσιμα κεφάλαια των αγορών.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, προστίθεται στις δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη και καθιστά ακόμη πιο σύνθετη τη διαχείριση των χρηματοδοτικών τους αναγκών.

Εργασία, κοινωνική ασφάλιση και εκπαίδευση σε μια νέα εποχή

Οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγορά εργασίας αποτέλεσαν μία ακόμη βασική θεματική της συζήτησης.

Ο κ. Πιερρακάκης εκτίμησε ότι η τεχνολογική μετάβαση θα οδηγήσει, σε κάποιον βαθμό, σε μετατόπιση εισοδήματος από την εργασία προς το κεφάλαιο, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προσαρμογή των συστημάτων κοινωνικής προστασίας.

Όπως ανέφερε, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξετάσουν τρόπους προστασίας των πολιτών που ενδέχεται να επηρεαστούν από τις αλλαγές, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι οι κατάλληλες πολιτικές δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν με απόλυτη σαφήνεια, καθώς η εξέλιξη της τεχνολογίας παραμένει δυναμική.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην εκπαίδευση, θέτοντας το ερώτημα πώς μπορούν να σχεδιαστούν εκπαιδευτικά συστήματα για έναν κόσμο που δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.

«Ένα παιδί τεσσάρων ετών ξεκινά το σχολείο και θα αποφοιτήσει στην ηλικία των 18 ετών. Πώς θα είναι ο κόσμος στον οποίο θα αποφοιτήσει; Αυτά είναι τα δύσκολα ερωτήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας την ανάγκη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Ευρωπαϊκή κυριαρχία: Ανάγκη για στρατηγικές επιλογές και μεγάλα άλματα

Στο πεδίο της ευρωπαϊκής στρατηγικής, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να περάσει από τη διαπίστωση των προβλημάτων στη διαμόρφωση κοινών πολιτικών και στην ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών.

Όπως τόνισε, η πολιτική προϋποθέτει επιλογές και ιεράρχηση προτεραιοτήτων, καθώς η προσπάθεια επένδυσης σε όλους τους τομείς ταυτόχρονα δεν εγγυάται αποτελέσματα.

Στόχος, όπως ανέφερε, πρέπει να είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ισχύος και της στρατηγικής αυτονομίας, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορεί να διαπραγματεύεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα από ισχυρότερη θέση και χωρίς δυσανάλογες σχέσεις αλληλεξάρτησης.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο τι πρέπει να γίνει, αλλά και το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα καταφέρουν να συμφωνήσουν και να προχωρήσουν στην υλοποίηση των αναγκαίων αλλαγών.

Εκτίμησε, πάντως, ότι διαμορφώνεται σταδιακά μια κοινή ευρωπαϊκή αντίληψη για τις προτεραιότητες, όπως αποτυπώνεται και στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα, εκφράζοντας την προσδοκία ότι η κοινή διάγνωση θα μετατραπεί σε κοινή δράση.

«Η Ευρώπη πρέπει να ανοίξει μια νέα εποχή προόδου», σημείωσε, προσθέτοντας ότι, παρότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στηρίχθηκε διαχρονικά σε μικρά και σταδιακά βήματα, οι πολίτες περιμένουν πλέον πιο φιλόδοξες κινήσεις.

Ντα Έμπολι: Η ελληνική κυβέρνηση ως ελπιδοφόρο ευρωπαϊκό παράδειγμα

Από την πλευρά του, ο Τζουλιάνο ντα Έμπολι εμφανίστηκε αισιόδοξος για την ικανότητα της Ευρώπης να ανταποκρίνεται στις κρίσεις, υπογραμμίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από εκείνη που θα μπορούσε να αναμένει κανείς.

Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην πανδημία και στον πόλεμο στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη κλήθηκε να διαχειριστεί πρωτοφανείς προκλήσεις χωρίς να διαθέτει εξαρχής όλα τα απαραίτητα θεσμικά εργαλεία.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πολιτική πορεία της Ουγγαρίας υπό τον Βίκτορ Όρμπαν. Παρότι διευκρίνισε ότι διαφωνεί με τις πολιτικές του επιλογές, αναγνώρισε την πολιτική του ικανότητα, σημειώνοντας ότι οι προσπάθειές του να αποδυναμώσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και τα θεσμικά αντίβαρα δεν οδήγησαν τελικά στο επιθυμητό για τον ίδιο αποτέλεσμα, καθώς το ευρωπαϊκό πλαίσιο αποδείχθηκε ισχυρότερο.

Ο συγγραφέας υπογράμμισε, επίσης, ότι σημαντικό τμήμα του ευρωπαϊκού εκλογικού σώματος εξακολουθεί να στηρίζει την ευρωπαϊκή κατεύθυνση, προσθέτοντας ότι πολλοί πολίτες περιμένουν από τους πολιτικούς ηγέτες να υπερασπιστούν ενεργά αυτή την πορεία.

Σε αυτό το πλαίσιο, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα θετική αναφορά στην Ελλάδα, δηλώνοντας: «Ορισμένοι από εμάς βλέπουμε τη σημερινή ελληνική πολιτική ηγεσία και κυβέρνηση ως ένα από τα ελπιδοφόρα ευρωπαϊκά παραδείγματα και ως μια ελπιδοφόρα πολιτική στάση».