Στο μέτωπο της ακρίβειας με πακέτο 2,2 δισ. ευρώ

Η πληθωριστική πίεση και η διαρκής επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της οικονομικής ανθεκτικότητας, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πλέγμα παρεμβάσεων που συνδυάζει άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα για τη συγκράτηση του ενεργειακού και στεγαστικού κόστους.

Το κυβερνητικό αφήγημα εστιάζει στην επιστροφή του μερίσματος της οικονομικής ανάπτυξης στην κοινωνία, ωστόσο το μεγάλο ζητούμενο παραμένει κατά πόσο οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να αντισταθμίσουν ουσιαστικά τις ανατιμήσεις και να βελτιώσουν την καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προσερχόμενος στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, ανέδειξε τη διεθνή διάσταση του προβλήματος, συνδέοντας τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με την αυξημένη οικονομική αβεβαιότητα και τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος. Όπως επισήμανε, οι ευρωπαϊκές χώρες συμμερίζονται την κοινή ανησυχία για το πώς θα περιοριστεί το κόστος της ενέργειας, αλλά και για το πώς θα ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, μέσα από τη μείωση των εξαρτήσεων σε κρίσιμους τομείς. Η παραγωγή καθαρής ενέργειας, η επάρκεια κρίσιμων πρώτων υλών, οι διαστημικές δυνατότητες και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, πεδία στα οποία η Ευρώπη οφείλει να αναπτύξει τις δικές της δυνατότητες, ώστε να θωρακίσει την ανταγωνιστικότητα και τη μελλοντική ασφάλειά της.

Παρέμβαση 2,2 δισεκ.

Σε εθνικό επίπεδο, η κυβερνητική απάντηση αποτυπώνεται στο πακέτο παρεμβάσεων ύψους 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στη Βουλή, κατά τη συζήτηση του σχετικού νομοσχεδίου. Η κυβέρνηση το χαρακτηρίζει ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα μέτρων που έχουν ανακοινωθεί από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μόνιμη ενίσχυση των εισοδημάτων και εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Κεντρική θέση στις παρεμβάσεις καταλαμβάνουν οι άμεσες ενισχύσεις προς συνταξιούχους και ενοικιαστές. Ειδικότερα, στα τέλη Νοεμβρίου 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι και πολίτες από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες αναμένεται να λάβουν την αυξημένη ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ, με τον αριθμό των δικαιούχων να είναι κατά 270.000 μεγαλύτερος σε σχέση με πέρυσι. Παράλληλα, σχεδόν ένα εκατομμύριο ενοικιαστές θα λάβουν επιστροφή ενός μηνιαίου ενοικίου, μέτρο που διευρύνει επίσης σημαντικά τον αριθμό των ωφελουμένων.

Το συνολικό σχέδιο περιλαμβάνει, ακόμη, παρεμβάσεις στη φορολογία και στις ασφαλιστικές εισφορές, με στόχο την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Προβλέπεται περαιτέρω μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών από την 1η Απριλίου 2027, με το όφελος να κατευθύνεται στις καθαρές αποδοχές των εργαζομένων, ενώ για τους δημοσίους υπαλλήλους επανέρχεται, έπειτα από δεκαπέντε χρόνια, το επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ από το 2027. Σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις προβλέπονται επίσης για τρίτεκνες οικογένειες και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με μηδενισμό του φόρου στα δύο πρώτα εισοδηματικά κλιμάκια, έως τις 20.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Επίδομα γέννησης

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται η αύξηση του επιδόματος γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες, το οποίο μπορεί να φτάσει έως τα 6.500 ευρώ για το έκτο παιδί, καθώς και οι ελαφρύνσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Για τους τελευταίους προβλέπεται κατάργηση των προσαυξήσεων στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για όσους πληρούν τα σχετικά κριτήρια, ενώ μειώνεται η προκαταβολή φόρου από το 55% στο 50%. Αντίστοιχα, για τις επιχειρήσεις προβλέπεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου από το 80% στο 50%, καθώς και πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα έως το 2029.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στο ενεργειακό κόστος, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες επιβάρυνσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Στο πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ εντάσσονται 400 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις στον τομέα της ενέργειας, με αξιοποίηση της ειδικής ρήτρας διαφυγής. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε ο κ. Πιερρακάκης, στόχος είναι η μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος έως και 30% μέσα στην επόμενη τριετία, μέσα από έργα που θα περιορίσουν το ενεργειακό κόστος σε βάθος χρόνου.

Στο μέτωπο της στέγασης, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει την περιορισμένη προσφορά κατοικιών, παρατείνοντας τα φορολογικά κίνητρα για την επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση. Παράλληλα, επεκτείνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, ενώ προβλέπονται ειδικά κίνητρα για τη στήριξη της μόνιμης κατοίκησης σε ακριτικές περιοχές, όπως ο Δήμος Μεγίστης. Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η δημιουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μέσω του οποίου το Δημόσιο θα επιδιώξει να αποκτήσει πληρέστερη εικόνα της ακίνητης περιουσίας, εντοπίζοντας αποκλίσεις και ενισχύοντας τη διαφάνεια στην αγορά.

Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμό Ανηλίκων

Πέρα από την άμεση αντιμετώπιση των σημερινών πιέσεων, το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει και μια παρέμβαση με μακροπρόθεσμο ορίζοντα  και δη τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, τον λεγόμενο «κουμπαρά» για κάθε παιδί. Σύμφωνα με την πρόταση, η Πολιτεία θα συμπληρώνει με ένα επιπλέον ευρώ κάθε ευρώ που καταθέτει η οικογένεια, με ανώτατη ετήσια κρατική συνεισφορά 1.200 ευρώ. Στόχος είναι η δημιουργία ενός αρχικού κεφαλαίου που θα μπορεί να αξιοποιηθεί από τον νέο μετά την ενηλικίωσή του, για σπουδές, επαγγελματικά βήματα ή άλλες ανάγκες.

Παρουσιάζοντας το συνολικό πακέτο, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι οι πρόσθετοι πόροι προκύπτουν από την οικονομική ανάπτυξη, την αύξηση της απασχόλησης και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, αποφέρει περίπου 2,2 δισ. ευρώ πρόσθετα ετήσια έσοδα. Επέμεινε, παράλληλα, ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση των παρεμβάσεων, απορρίπτοντας τη λογική των παροχών χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

Το ερώτημα, ωστόσο, που παραμένει ανοιχτό είναι εάν και σε ποιον βαθμό οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις θα μπορέσουν να ανακουφίσουν πραγματικά τα νοικοκυριά από το σωρευτικό βάρος της ακρίβειας