Γιατί τα “κοκτέιλ” συμπληρωμάτων διατροφής μπορεί να σου κάνουν κακό

Τα συμπληρώματα διατροφής έχουν μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια ανθρώπους που αναζητούν περισσότερη ενέργεια, καλύτερη υγεία και πρόληψη ασθενειών.

Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η αλόγιστη χρήση τους, συχνά υπό την επιρροή των social media και του διαδικτυακού μάρκετινγκ, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον οργανισμό, από βλάβες στο ήπαρ και τα νεφρά έως νευρολογικές επιπλοκές.

Η έκρηξη των συμπληρωμάτων

Μια πρόσφατη έρευνα της βρετανικής καταναλωτικής οργάνωσης Which? έδειξε ότι το 76% των ερωτηθέντων λαμβάνει τουλάχιστον ένα συμπλήρωμα σε τακτική βάση, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε καταναλώνει τέσσερα ή περισσότερα καθημερινά.

Βιταμίνες, μέταλλα, προβιοτικά, ωμέγα-3, κολλαγόνο και σκευάσματα «ευεξίας» έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων, οι οποίοι συχνά θεωρούν ότι όσο περισσότερα λαμβάνουν, τόσο καλύτερα προστατεύουν την υγεία τους.

Όταν η αναζήτηση της υγείας οδηγεί στο χειρουργείο

Όπως γράφει το BBC, η 30χρονη Ginger Smith από το Σιάτλ πίστευε ότι ενίσχυε τον οργανισμό της όταν ξεκίνησε να λαμβάνει καθημερινά βιταμίνη C, βιταμίνη D, κουρκουμά, ηλεκτρολύτες και άλλα συμπληρώματα που προωθούσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Για δύο χρόνια ένιωθε υγιής και γεμάτη ενέργεια. Όμως, όταν εμφάνισε έντονο πόνο στη μέση και υποβλήθηκε σε εξετάσεις, οι γιατροί ανακάλυψαν μια τεράστια πέτρα στα νεφρά, μήκους έως και τριών εκατοστών, η οποία χρειάστηκε χειρουργική αφαίρεση.

Όπως της εξήγησαν οι γιατροί, η κατάσταση συνδέθηκε με τον συνδυασμό συμπληρωμάτων που λάμβανε καθημερινά.

«Ανησύχησα κάπως, αλλά δεν περίμενα ότι θα μου έλεγαν πως είχα μια τεράστια πέτρα στα νεφρά. Ήταν τόσο μεγάλη, που οι γιατροί μου εξήγησαν ότι θα έπρεπε να υποβληθώ σε χειρουργική επέμβαση για να την αφαιρέσουν».

Η πέτρα είχε μέγεθος μεταξύ δύο και τριών εκατοστών και, όπως ενημερώθηκε η Ginger, είχε προκληθεί από τον συνδυασμό των συμπληρωμάτων που λάμβανε καθημερινά.

«Δεν θα φανταζόμουν ποτέ ότι προσπαθώντας να βελτιώσω την υγεία μου θα κατέληγα σε τόσο άσχημη κατάσταση», λέει. «Ευτυχώς, είχα ασφάλιση.

»Παρόλα αυτά, η περιπέτεια μού κόστισε 6.000 δολάρια. Χωρίς ασφάλιση, το κόστος θα έφτανε τα 35.000 δολάρια».

Αυξάνονται τα περιστατικά βλάβης στο ήπαρ

Ο γαστρεντερολόγος Πέδρο ντε Μαρία Παγιάρες από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο La Paz της Μαδρίτης δηλώνει ότι βλέπει ολοένα και περισσότερους ασθενείς με ηπατικές βλάβες που σχετίζονται με φυτικά ή διατροφικά συμπληρώματα.

Συχνά, όπως λέει, οι ασθενείς δεν θεωρούν τα συμπληρώματα «φάρμακα» και δεν τα αναφέρουν καν στους γιατρούς τους. Ωστόσο, έρευνες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι περίπου το 20% των περιστατικών ηπατικής βλάβης συνδέεται με τη χρήση φυτικών και διατροφικών συμπληρωμάτων.

Μεταξύ των ουσιών που μπορεί να γίνουν τοξικές σε υψηλές δόσεις περιλαμβάνονται η βιταμίνη Α, η γλουταμίνη, η ασβαγκάντα και τα εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού.

Οι κίνδυνοι των «κοκτέιλ» συμπληρωμάτων

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι η ταυτόχρονη λήψη πολλών διαφορετικών σκευασμάτων.

Όπως αναφέρει η πρόεδρος του Βασιλικού Κολλεγίου Γενικών Ιατρών της Βρετανίας, καθηγήτρια Victoria Tzortziou Brown, πολλοί ασθενείς δεν αντιλαμβάνονται ότι λαμβάνουν τα ίδια συστατικά από διαφορετικά προϊόντα, ξεπερνώντας τις συνιστώμενες ημερήσιες δόσεις.

Για παράδειγμα, ο συνδυασμός πολυβιταμίνης με ξεχωριστό συμπλήρωμα βιταμίνης Β6 μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη, η οποία σε βάθος χρόνου ενδέχεται να προκαλέσει νευρικές βλάβες.

Παράλληλα, η ταυτόχρονη λήψη σιδήρου, ασβεστίου και μαγνησίου μπορεί να μειώσει την απορρόφησή τους από τον οργανισμό.

«Το χάπι δεν είναι καλύτερο από το φαγητό»

Η διατροφολόγος Kristen Stavridis θεωρεί ότι τα social media έχουν δημιουργήσει την ψευδαίσθηση πως τα συμπληρώματα είναι απαραίτητα για όλους.

Όπως τονίζει, για έναν υγιή ενήλικα χωρίς υποκείμενα νοσήματα, μια ισορροπημένη διατροφή καλύπτει συνήθως τις ανάγκες του οργανισμού. Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει η βιταμίνη D τους χειμερινούς μήνες ή ειδικές περιπτώσεις διαπιστωμένων ελλείψεων.

Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι τα συμπληρώματα μπορούν να είναι χρήσιμα όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη και ιατρική καθοδήγηση, δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν τη σωστή διατροφή.

«Νιώθω το ίδιο καλά χωρίς όλα αυτά»

Χρειάστηκαν αρκετοί μήνες για να αναρρώσει η Ginger Smith μετά την επέμβαση αφαίρεσης της πέτρας στα νεφρά. Σήμερα έχει επιστρέψει στην εργασία της και αισθάνεται ξανά υγιής.

Η ειρωνεία, όπως λέει η ίδια, είναι ότι νιώθει το ίδιο ενεργητική με τότε που κατανάλωνε καθημερινά μια μεγάλη λίστα συμπληρωμάτων.

Πλέον λαμβάνει μόνο μία πολυβιταμίνη την ημέρα και, όπως σημειώνει, αυτό φαίνεται να είναι αρκετό.