Ελάχιστα αντιγηραντικά προϊόντα είναι πραγματικά αποτελεσματικά

Παρά τη μεγάλη διάδοση των συμπληρωμάτων που υπόσχονται επιβράδυνση της γήρανσης, τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα.

Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι οι πολυβιταμίνες και τα ωμέγα 3 ενδέχεται να επιβραδύνουν ελαφρώς τη βιολογική γήρανση, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνουν ουσιαστικά την υγεία ή αυξάνουν τα χρόνια υγιούς ζωής.

Έρευνα της ΤζοΑν Μάνσον, επικεφαλής του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής στο νοσοκομείο Brigham and Women’s της Μασαχουσέτης, έδειξε ότι άνθρωποι ηλικίας άνω των 60 ετών που λαμβάνουν καθημερινά πολυβιταμίνη εμφανίζουν βραδύτερη γνωστική έκπτωση και μικρότερη απώλεια μνήμης λόγω ηλικίας σε διάστημα δύο έως τριών ετών.

Τα ευρήματα προέρχονται από τη μεγάλη κλινική δοκιμή COSMOS Cocoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study, η οποία πραγματοποιήθηκε από το 2015 έως το 2023 και περιέλαβε περισσότερους από 21.000 άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών.

Περιορισμένη τεκμηρίωση για περισσότερες από 250 ουσίες

Παρά τα νεότερα ευρήματα, η συνολική επιστημονική εικόνα για τα αντιγηραντικά συμπληρώματα παραμένει επιφυλακτική.

Στο βιβλίο «Supplements and Drugs for Healthy Longevity», ομάδα ειδικών υπό την καθοδήγηση του βιογεροντολόγου Σουρές Ρατάν, από το Πανεπιστήμιο του Άαρχους στη Δανία, αξιολόγησε περισσότερες από 250 ουσίες στις οποίες αποδίδονται αντιγηραντικές ιδιότητες.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν βιταμίνες, μέταλλα, φυτικά εκχυλίσματα, προβιοτικά, ορμονικά συμπληρώματα και ουσίες που προβάλλονται συχνά ως αντιγηραντικές, όπως το NAD+, το συνένζυμο Q10, η σπερμιδίνη και ο συνδυασμός δασατινίμπης και κερσετίνης D&Q.

Καμία από τις ουσίες δεν συγκέντρωσε το υψηλότερο επίπεδο επιστημονικής τεκμηρίωσης, το οποίο ο Ρατάν ορίζει ως ισχυρό, αναπαραγώγιμο και αξιόπιστο. Ορισμένες εμφάνισαν περιορισμένες ενδείξεις οφέλους, ωστόσο οι συγγραφείς της μελέτης συστήνουν η πρόσληψη των περισσότερων συστατικών να γίνεται κατά κύριο λόγο μέσω της διατροφής.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η χρήση αντιγηραντικών συμπληρωμάτων στηρίζεται ακόμη περισσότερο στην προσδοκία παρά σε ισχυρά επιστημονικά δεδομένα.

Τι έδειξαν οι πολυβιταμίνες και τα ωμέγα 3

Η δοκιμή COSMOS σχεδιάστηκε αρχικά για να εξετάσει αν ο συνδυασμός πολυβιταμίνης και εκχυλίσματος κακάο μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και καρκίνου. Ο στόχος αυτός δεν επιβεβαιώθηκε, ωστόσο από τα δεδομένα προέκυψαν ορισμένες ενδείξεις για τη γνωστική λειτουργία και τη βιολογική γήρανση.

Σε υποομάδα 958 συμμετεχόντων, η βιολογική ηλικία μετρήθηκε στην αρχή της δοκιμής και δύο χρόνια αργότερα. Όσοι λάμβαναν καθημερινά πολυβιταμίνη φάνηκε να γερνούν κατά έναν έως δύο μήνες βραδύτερα σε σύγκριση με εκείνους που δεν λάμβαναν συμπλήρωμα. Το εκχύλισμα κακάο δεν εμφάνισε αντίστοιχη επίδραση.

Παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν και σε μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, στην οποία συμμετείχαν άτομα ηλικίας 70 έως 91 ετών. Όσοι λάμβαναν συμπλήρωμα ωμέγα 3 λιπαρών οξέων εμφάνισαν, σε διάστημα τριών ετών, κατά μέσο όρο τρεις μήνες μικρότερη βιολογική γήρανση σε σχέση με όσους λάμβαναν εικονικό φάρμακο.

Όταν τα ωμέγα 3 συνδυάστηκαν με βιταμίνη D και ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης, το όφελος αυξήθηκε στους τέσσερις μήνες.

Γιατί τα στοιχεία δεν θεωρούνται ακόμη επαρκή

Παρά τα θετικά ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι μελέτες βασίζονται σε μετρήσεις της βιολογικής ηλικίας, οι οποίες δεν θεωρούνται πάντοτε απολύτως αξιόπιστες.

Επιπλέον, καμία από τις έρευνες δεν κατέγραψε ουσιαστική βελτίωση στη συνολική υγεία των συμμετεχόντων. Η επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώνεται ο κίνδυνος ασθενειών ή ότι αυξάνονται τα χρόνια κατά τα οποία ένας άνθρωπος παραμένει υγιής και λειτουργικός.

Η Μάνσον σημείωσε επίσης ότι είναι πιθανό ορισμένοι συμμετέχοντες να είχαν έλλειψη σε μία ή περισσότερες βιταμίνες και η πολυβιταμίνη να κάλυψε απλώς αυτήν την ανεπάρκεια, χωρίς να διαθέτει γενικευμένη αντιγηραντική δράση.

Συνεπώς, οι πολυβιταμίνες και τα ωμέγα 3 εμφανίζουν ορισμένες ενδείξεις ότι μπορούν να επιβραδύνουν ελαφρώς τη βιολογική γήρανση, όμως δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να θεωρηθούν αποτελεσματικά αντιγηραντικά μέσα ή να ενταχθούν σε επίσημες συστάσεις δημόσιας υγείας.