Η ζωή του Samir κρεμόταν από μια κλωστή

Ο οκτάχρονος Samir* είναι το τελευταίο εν ζωή αγόρι της οικογένειάς του. Όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Tawila του Σουδάν, έπειτα από 11 ημέρες υψηλού πυρετού, η ζωή του βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο. Η παιδίατρος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, Cathy Branthwaite αφηγείται την αγωνιώδη προσπάθεια των γιατρών να τον σώσουν.

«Έπειτα από 11 ημέρες με υψηλό πυρετό, ο οκτάχρονος Samir* άρχισε να αισθάνεται πόνο στην κοιλιά του. Ζούσε σε έναν από τους καταυλισμούς προσφύγων στην Tawila μαζί με τη μητέρα, τη θεία και τη γιαγιά του. Ανησυχώντας ότι η κατάστασή του ήταν σοβαρή, η οικογένειά του τον μετέφερε στο νοσοκομείο που υποστηρίζεται από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα – τη μοναδική δομή δευτεροβάθμιας περίθαλψης στην απομακρυσμένη πόλη του Σουδάν.

Στα επείγοντα του νοσοκομείου, τον εξετάσαμε αμέσως. Είχε υποθερμία. Μερικές φορές παρατηρούμε αυτή την κατάσταση σε βρέφη ή σε πολύ μικρά παιδιά που πάσχουν από υποσιτισμό, αλλά σπάνια σε ένα οκτάχρονο παιδί που δεν είναι υποσιτισμένο.

Παρατηρήσαμε επίσης ότι είχε βραδυκαρδία και ότι η κοιλιά του ήταν πρησμένη. Όλα τα συμπτώματα παρέπεμπαν σε τυφοειδή πυρετό, μια βακτηριακή λοίμωξη που μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή.

Επιπλέον, ο Samir βρισκόταν σε σηπτικό σοκ, μια κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί όταν μια λοίμωξη έχει γίνει τόσο σοβαρή και εκτεταμένη, ώστε ο ασθενής να κινδυνεύει να υποστεί ανεπάρκεια πολλαπλών οργάνων.

Κάλεσα αμέσως τον χειρουργό και τον αναισθησιολόγο να τον εξετάσουν. Συμφώνησαν ότι θα μπορούσε να είναι είτε τυφοειδής πυρετός είτε σκωληκοειδίτιδα. Σε κάθε περίπτωση, ο Samir χρειαζόταν επείγουσα φροντίδα, γι’ αυτό και η ομάδα τον μετέφερε εσπευσμένα στο χειρουργείο για να υποβληθεί σε επείγουσα επέμβαση.

Από την άδεια έρημο σε μια απέραντη πόλη

Η Tawila είναι μια πόλη στο Βόρειο Νταρφούρ, κοντά στο El Fasher – μια πόλη που βρέθηκε στο επίκεντρο της σύγκρουσης στο Σουδάν, μέχρι την κατάληψή της από τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), τον Οκτώβριο του 2025, έπειτα από περισσότερες από 500 ημέρες πολιορκίας και σφοδρών συγκρούσεων.

Αρχικά, η Tawila ήταν μια μικρή πόλη. Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια έχει επεκταθεί σημαντικά, καθώς άνθρωποι που εγκατέλειπαν τις εστίες τους για να γλιτώσουν από τη σύγκρουση αναζήτησαν εκεί καταφύγιο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι ζουν πλέον σε έναν συνεχώς αυξανόμενο αριθμό καταυλισμών προσφύγων.

Εργάστηκα για πρώτη φορά στην Tawila στα τέλη του 2024, όταν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα ξεκίνησαν το πρόγραμμά τους εκεί. Τότε, το μόνο που έβλεπα από το πίσω κάθισμα του οχήματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, καθώς κατευθυνόμασταν προς την πόλη, ήταν μια απέραντη, άδεια έρημο. Τη δεύτερη φορά που επέστρεψα, η θέα στη διαδρομή είχε αλλάξει εντυπωσιακά: στη θέση της ερήμου απλωνόταν πλέον μια τεράστια πόλη από σκηνές.

Όταν φτάσαμε για πρώτη φορά, το νοσοκομείο της πόλης βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση, χωρίς προμήθειες ή ακόμη και βασικά φάρμακα. Η συνεργασία με το σουδανικό προσωπικό ήταν πραγματικά πηγή έμπνευσης. Γιατροί και νοσηλευτές που εργάζονταν στο El Fasher αναγκάστηκαν μέσα σε μια νύχτα να γίνουν πρόσφυγες, όταν χρειάστηκε να εγκαταλείψουν την πόλη και να προσπαθήσουν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Ο αποχωρισμός από τις οικογένειές τους, οι προσωπικοί κίνδυνοι και η απώλεια συγγενικών προσώπων ήταν συνηθισμένες εμπειρίες για πολλούς από αυτούς. Παρ’ όλα αυτά, αφοσιώθηκαν στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης στην κοινότητά τους.

Η εξέλιξη των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης

Αρχικά, ήμασταν η μοναδική διεθνής μη κυβερνητική οργάνωση που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή. Συνεργαστήκαμε με την τοπική κοινότητα, προκειμένου να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη της, να κατανοήσουμε πλήρως τις ανάγκες της και να δημιουργήσουμε μια δομή υγειονομικής περίθαλψης που θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε αυτές.

Ήταν μια απαιτητική, αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά ικανοποιητική εμπειρία, καθώς μπορούσαμε να βλέπουμε καθημερινά τις βελτιώσεις στο νοσοκομείο.

Όταν επέστρεψα στην Tawila την άνοιξη του 2026, η εξέλιξη του προγράμματος ήταν εντυπωσιακή. Η ομάδα είχε τριπλασιάσει τον αριθμό των κλινών και, παράλληλα με τη μονάδα εντατικής θεραπείας για παιδιά που είχαμε δημιουργήσει νωρίτερα, είχε επεκτείνει τη μονάδα νεογνών από επτά σε 20 κλίνες. Η παιδιατρική πτέρυγα περιλάμβανε πλέον και μια ειδικά διαμορφωμένη μονάδα μαιευτικής φροντίδας, βελτιώνοντας τη ροή των περιστατικών και τη συνεργασία μεταξύ των τμημάτων.

Πλέον υπάρχουν ειδικά διαμορφωμένοι χώροι για την προγεννητική φροντίδα, καθώς και για την υποστήριξη επιζωσών σεξουαλικής και έμφυλης βίας. Αυτό έχει βελτιώσει σημαντικά την εμπειρία των γυναικών που χρειάζονται ιδιωτικότητα και αξιοπρεπή μεταχείριση.

Η σωτήρια επέμβαση του Samir

Ως παιδίατρος, είχα την ευθύνη της παρακολούθησης και της φροντίδας των μικρότερων σε ηλικία ασθενών μας και των οικογενειών τους.

Όταν ο Samir μεταφέρθηκε στο χειρουργείο, η οικογένειά του ήταν συντετριμμένη. Γνώριζαν ότι το παιδί δεν ήταν καλά, αλλά εκείνη τη στιγμή άρχισαν να φοβούνται το χειρότερο. Οι γυναίκες στέκονταν έξω από το χειρουργείο, κλαίγοντας και περιμένοντας να ολοκληρωθεί η επέμβαση.

Ο Samir ήταν το τελευταίο εν ζωή αγόρι της οικογένειάς του. Όλοι οι άνδρες συγγενείς του είχαν σκοτωθεί στο El Fasher. Μιλώντας με τη μητέρα, τη θεία και τη γιαγιά του, ήταν ξεκάθαρο πόσο πολύ τον λάτρευαν και πόσο τρομοκρατημένες ήταν στην ιδέα ότι θα μπορούσαν να τον χάσουν κι εκείνον.

Ευτυχώς, η επέμβαση πήγε καλά. Η χειρουργική ομάδα επιβεβαίωσε τη διάγνωση του τυφοειδούς πυρετού και αποκατέστησε τις διατρήσεις στο έντερό του. Στη συνέχεια, παρακολουθούσαμε στενά την κατάσταση του Samir στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Εκτός από τη χειρουργική αντιμετώπιση, χρειαζόταν επίσης αντιβιοτικά και ενδοφλέβια χορήγηση υγρών, προκειμένου να αναρρώσει από τη σηψαιμία.

Η κατάστασή του βελτιωνόταν μέρα με τη μέρα και η χαρά στα πρόσωπα των συγγενών του είναι κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Πριν ήταν τόσο σιωπηλός και πονούσε πολύ, αλλά ήταν υπέροχο να βλέπουμε το χαμόγελό του να επιστρέφει. Όταν άρχισε να παίζει παιχνίδια στο κινητό της θείας του και να τρώει μπισκότα, καταλάβαμε ότι ένιωθε πλέον καλύτερα. Έπειτα από δύο εβδομάδες, είχε αναρρώσει αρκετά ώστε να πάρει εξιτήριο και να επιστρέψει στο σπίτι του.

Ο καθοριστικός ρόλος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα

Αν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δεν βρίσκονταν στην Tawila, λειτουργώντας ένα νοσοκομείο με δυνατότητες χειρουργικών επεμβάσεων και εντατικής θεραπείας, ο Samir και άλλα παιδιά σαν κι αυτόν δεν θα είχαν επιβιώσει.

Αυτή η εμπειρία μού έδειξε πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Tawila. Ως μία από τις ελάχιστες δομές δευτεροβάθμιας περίθαλψης στην ευρύτερη περιοχή, δεχόμαστε παραπομπές ασθενών από άλλες μη κυβερνητικές οργανώσεις και παρέχουμε απαραίτητη ιατρική φροντίδα σε έναν συνεχώς αυξανόμενο πληθυσμό με τεράστιες ανάγκες.

Φεύγοντας για δεύτερη φορά από την Tawila, ένιωθα περήφανη που εργάζομαι στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα».

*Το όνομα έχει αλλάξει.