Servicers: Έρχεται αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας

Αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας για τους servicers, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις απέναντι στους οφειλέτες, χρονικά όρια στις διαδικασίες ρύθμισης και ενδεχόμενες κυρώσεις για πλημμελή ενημέρωση, προετοιμάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η νέα νομοθετική παρέμβαση αναμένεται μέσα στο φθινόπωρο, ενώ οι διαβουλεύσεις μεταξύ υπουργείου, Τράπεζας της Ελλάδος και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων βρίσκονται σε εξέλιξη. Βασική επιδίωξη είναι να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων και η προστασία των οφειλετών, χωρίς παράλληλα να δημιουργηθούν παρενέργειες στις τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής».

Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η επιβολή ανώτατου ορίου στα επιτόκια που εφαρμόζονται σε ρυθμίσεις, η αυστηροποίηση των προθεσμιών εντός των οποίων οι servicers θα πρέπει να καταθέτουν συγκεκριμένη πρόταση στον οφειλέτη, καθώς και η επιβολή κυρώσεων όταν δεν παρέχεται πλήρης και έγκαιρη ενημέρωση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις καθυστερήσεις κατά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, καθώς όσο μία υπόθεση παραμένει σε εκκρεμότητα η οφειλή μπορεί να συνεχίσει να επιβαρύνεται με τόκους και άλλες χρεώσεις. Στόχος είναι οι ρυθμίσεις να γίνονται ταχύτερα και να οδηγούν σε πραγματική αποκλιμάκωση του χρέους, με δόσεις που μπορούν να εξυπηρετηθούν σε βάθος χρόνου.

Στο μικροσκόπιο οι καταγγελίες

Η παρέμβαση έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία έχουν καταγραφεί καταγγελίες οφειλετών για καθυστερήσεις, δυσκολία επικοινωνίας με τις εταιρείες διαχείρισης, ελλιπή εικόνα για το ακριβές ύψος της οφειλής αλλά και προτάσεις ρύθμισης με δόσεις που, σύμφωνα με τους ίδιους, δεν ανταποκρίνονται στις οικονομικές δυνατότητές τους.

Στο υπουργείο έχει ήδη συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας, η οποία εξετάζει τις καταγγελίες και παρακολουθεί τόσο τη βασιμότητά τους όσο και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται κάθε υπόθεση από τον αντίστοιχο servicer.

Αλλαγές εξετάζονται και για τους εγγυητές, μεταξύ άλλων στις περιπτώσεις θανάτου του δανειολήπτη, ώστε να υπάρχει σαφέστερη διαδικασία για τη συνέχιση της εξυπηρέτησης της οφειλής. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο αναμένεται να ενισχύσει τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και επικοινωνίας των εταιρειών με τους δανειολήπτες, προβλέποντας και πέναλτι όπου οι servicers δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους.

Το «κλειδί» των διμερών ρυθμίσεων

Το μέγεθος του προβλήματος είναι σημαντικό, καθώς οι servicers διαχειρίζονται σήμερα δάνεια περίπου 80 δισ. ευρώ. Την τελευταία τετραετία έχουν προχωρήσει σε ρυθμίσεις περίπου 40 δισ. ευρώ, ενώ οι διμερείς συμφωνίες κινούνται σε επίπεδα περίπου 7 δισ. ευρώ ετησίως.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου το 75% των οφειλετών που έχουν προχωρήσει σε διμερή ρύθμιση συνεχίζουν να την εξυπηρετούν, ενώ περίπου ένας στους τέσσερις εμφανίζει εκ νέου αδυναμία πληρωμής.

Στις διμερείς λύσεις καταγράφονται παράλληλα σημαντικά ποσοστά διαγραφής οφειλής. Το μέσο «κούρεμα» φθάνει περίπου στο 51%, με διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία: περίπου 69% στα καταναλωτικά, 56% στα μικρά επιχειρηματικά και 40% στα στεγαστικά δάνεια. Στα στεγαστικά, το αντίστοιχο μέσο ποσοστό μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού αναφέρεται στο 13%, ενώ στα καταναλωτικά στο 33%.

Νέα προσπάθεια για τον Κώδικα Δεοντολογίας

Κρίσιμο πεδίο της παρέμβασης αποτελεί και ο Κώδικας Δεοντολογίας, ο οποίος θεσμοθετήθηκε το 2013 και επικαιροποιήθηκε το 2021, χωρίς όμως η ηλεκτρονική πλατφόρμα του να χρησιμοποιηθεί στον βαθμό που αναμενόταν.

Στη Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους έχουν φθάσει ακόμη και καταγγελίες οφειλετών ότι πιστωτές τούς αποτρέπουν από την υποβολή αιτήματος ρύθμισης μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας. Η νέα παρέμβαση επιχειρεί, επομένως, να καταστήσει περισσότερο λειτουργική τη διαδικασία και να διασφαλίσει ότι ο οφειλέτης θα λαμβάνει σαφή και έγκαιρη απάντηση.

Το ζητούμενο για το οικονομικό επιτελείο είναι το νέο κανονιστικό πλαίσιο να μην περιοριστεί σε περισσότερες τυπικές υποχρεώσεις για τους servicers, αλλά να οδηγήσει σε περισσότερες βιώσιμες ρυθμίσεις. Δηλαδή, σε λύσεις που θα σταματούν τη διόγκωση της οφειλής, θα μειώνουν ουσιαστικά το χρέος και θα περιορίζουν τον κίνδυνο ένα ρυθμισμένο δάνειο να «κοκκινίσει» ξανά.