Ο Τραμπ “τελείωσε” τον Βανς από τον πόλεμο στο Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι βάζει τέλος στις προσπάθειες του αντιπροέδρου του για τη διαπραγμάτευση ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν, λίγες ημέρες αφότου ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να διατηρήσει το «status quo», αντί να εξαπολύσει νέα εκστρατεία βομβαρδισμών.

«Δεν χρειαζόμαστε συμφωνία με το Ιράν. Αυτές οι εποχές έχουν περάσει προ πολλού. Έχουμε τα χρήματά τους, εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, και έχουμε και τα Στενά τους του Ορμούζ!», έγραψε την Πέμπτη ο Αμερικανός πρόεδρος στην πλατφόρμα Truth Social.

Ο Τζέι Ντι Βανς ανέλαβε τον περασμένο μήνα νέα πρωτοβουλία για να δώσει ώθηση στις προσπάθειες διαμεσολάβησης με την Τεχεράνη, παρακάμπτοντας τους Ιρανούς διαπραγματευτές και αποστέλλοντας επιστολή απευθείας στον Μοχσέν Ρεζαΐ, τον ανώτατο αξιωματούχο του καθεστώτος σε θέματα ασφαλείας.

Εδώ και εβδομάδες, περιφερειακοί διαμεσολαβητές, με επικεφαλής το Κατάρ, προσπαθούν να εξασφαλίσουν μια προσωρινή συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, καλώντας παράλληλα τον Τραμπ να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχαν αφήσει να εννοηθεί τον περασμένο μήνα ότι θα μπορούσαν να επαναλάβουν τις επιθέσεις κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Οι φόβοι για επικείμενα πλήγματα, μετά τις συντριπτικές απώλειες που υπέστη το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις κάλπες την περασμένη εβδομάδα, προκάλεσαν έντονη διπλωματική κινητικότητα το Σαββατοκύριακο, με τους ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να επικοινωνούν τηλεφωνικά με τον Λευκό Οίκο.

Μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, στην Ουάσιγκτον τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι υπάρχει «θετική δυναμική» προς τον τερματισμό του πολέμου.

Διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τη συνάντηση, στην οποία συμμετείχε και ο Βανς, ανέφερε επίσης ότι οι συνομιλίες ήταν θετικές, καθώς υπήρξε «συμφωνία ότι η διπλωματία αποτελεί την προτιμότερη οδό».

Αργότερα την ίδια ημέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «η στρατιωτική δράση δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αναγκαία», προσθέτοντας ότι σχεδιάζει να συνεχίσει την οικονομική πίεση προς το ιρανικό καθεστώς μέσω κυρώσεων και του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, σε μια προσπάθεια να αναγκάσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.

«Στην πραγματικότητα, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση διατήρησης του status quo. Συνεχίζουμε όπως είμαστε», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε αυτή την εβδομάδα από το Παρίσι ότι «η οικονομική εκστρατεία της Ουάσιγκτον αποδίδει τόσο καλά, ώστε ο πρόεδρος δεν έχει πραγματικά κανέναν λόγο να προχωρήσει σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις».

Στην ανάρτησή του στο Truth Social την Πέμπτη, ο Τραμπ ανέφερε ότι ζήτησε από τον Βανς να στρέψει την προσοχή του στις «πόλεις και τις πολιτείες που διοικούνται από Δημοκρατικούς», υποστηρίζοντας, χωρίς να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία, ότι οι συγκεκριμένες τοπικές και πολιτειακές αρχές υπεξαιρούν «δισεκατομμύρια δολάρια» κάθε μήνα.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε πολύ ισχυρή θέση» και ότι η οικονομία του Ιράν «καταρρέει».

Ο ίδιος αξιωματούχος επανέλαβε επίσης τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι ο Λευκός Οίκος έχει «τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ», παρά τις εκρήξεις που έθεσαν εκτός λειτουργίας δύο υπερδεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου το βράδυ της Τετάρτης.

Παρότι αξιωματούχοι στην Τεχεράνη είχαν υποδεχθεί θετικά την επιστολή του Βανς, οι διαμεσολαβητές δυσκολεύονται να γεφυρώσουν τη βαθιά αμοιβαία δυσπιστία και τις μεγάλες αποκλίσεις στις προσδοκίες των δύο πλευρών, στην προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν μια προσωρινή συμφωνία.

Σύμφωνα με πρόσφατη πρόταση, το Ιράν θα επέτρεπε την ελεύθερη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, τον βασικό διάδρομο εξαγωγής ενεργειακών προϊόντων της Μέσης Ανατολής. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα ήραν τον ναυτικό αποκλεισμό, θα επέτρεπαν στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο και θα της έδιναν πρόσβαση σε μέρος των παγωμένων κεφαλαίων της που βρίσκονται στο εξωτερικό.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει επίσης να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση του ιρανικού καθεστώτος για την πραγματοποίηση επιθεωρήσεων από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, τις οποίες είχαν βομβαρδίσει οι ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης του περασμένου έτους.

Ωστόσο, βασικά σημεία διαφωνίας παραμένουν η σειρά με την οποία θα εφαρμοστούν οι επιμέρους όροι της συμφωνίας, καθώς και η τύχη των 440 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει η Ισλαμική Δημοκρατία. Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η Τεχεράνη πρέπει να μεταφέρει το συγκεκριμένο απόθεμα στο εξωτερικό, κάτι που οι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απορρίψει δημοσίως.

Από την πλευρά του, το Ιράν ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες, όπως η άρση του ναυτικού αποκλεισμού, προτού συναφθεί οποιαδήποτε επίσημη συμφωνία.